pl en de
mapa strony

addedadded Strona główna added Partnerzy projektu added Muzeum Okręgowe w Toruniu
pasek

Muzeum Okręgowe w Toruniu

       Muzeum Okręgowe jest samorządową instytucją kultury, za której organizację odpowiada Gmina Miasta Toruń. Funkcje osoby zarządzającej placówką pełni dyrektor. Obecnie stanowisko to sprawuje Pan dr Marek Rubnikowicz. Za realizację projektu odpowiada jego zastępca w osobie Pani Agnieszki Tybus-Bugajskiej. W skład Muzeum Okręgowego wchodzą jednostki organizacyjne będące działami merytorycznymi. Są to m.in. Dział Archeologii, Dział Historii i Dziejów Miasta Torunia, Dział Sztuki Polskiej i Europejskiej, Dział Kultur Pozaeuropejskich, Dział „Dom Mikołaja Kopernika", Dział Inwentaryzacji i Dokumentacji Muzealnej i Biblioteka Naukowa. Muzeum jest inwestorem podprojektów: „Rewitalizacja Kamienicy pod Gwiazdą i zagospodarowanie działki" i „Modernizacja Domu Kopernika (zespołu kamienic przy ul. Kopernika 15/17)" i po zakończeniu prac przewidzianych w ramach projektu „Toruńska Starówka - ochrona i konserwacja dziedzictwa kulturowego UNESCO" będzie zajmować się eksploatacją obiektów.

       Pierwszym obiektem objętym projektem jest Kamienica po Gwiazdą. Wzniesiono ją w drugiej połowie XIII wieku i później wielokrotnie przebudowywano. W latach 1495-1496 właścicielem domu był słynny humanista i polityk włoski, wychowawca synów króla Kazimierza Jagiellończyka i doradca Jana Olbrachta - Filip Buonaccorsi zwany Kallimachem. W XVI stuleciu budynkowi nadano układ przestrzenny domu-składu o zróżnicowanych poziomach. Z tego okresu pochodzą również obecne stropy i polichromie stropowe parteru i II piętra oraz galeryjki środkowego traktu. Pod koniec XVII wieku kamienica otrzymała bardziej nowoczesny, barokowy wygląd. Fasadę ozdobiono dekoracją sztukatorską w formie ornamentów kwiatowych, a szczyt zwieńczono gwiazdą. We wnętrzu umieszczono nowe, kręcone schody z figurami Minerwy i lwa trzymającego tarczę z datą „1697", na pierwszym stopniu. W okresie klasycyzmu w sali pierwszego piętra wykonano polichromię z iluzjonistycznie namalowanym porządkiem jońskim i pseudo-kasetonami na suficie (obecnie zrekonstruowaną). W drugiej połowie XIX wieku, w miejscu komina, umieszczono drugie, żeliwne schody kręcone. Na początku XX stulecia kamienica otrzymała nowe przeszkolone drzwi z nakładanymi cynkowymi odlewami o ornamentyce nawiązującej do sztukaterii fasady. W latach 1967-1969 w budynku przeprowadzono prace konserwatorskie, po zakończeniu których budynek został przeznaczony na ekspozycję stałej wystawy, prezentującej zbiory sztuki dalekiego wschodu. Podstawą jej stały się eksponaty podarowane w drugiej połowie lat 60. XX wieku przez warszawskiego kolekcjonera Tadeusza Wierzejskiego. Ekspozycję udostępniono 17 maja 1970 roku.

       Na kolejny modernizowany w ramach projektu oddział Muzeum Okręgowego, czyli „Dom Mikołaja Kopernika" zaadaptowane są dwie sąsiednie kamienicy przy ul. Kopernika. Kamienica pod numerem 17, powstała w XV wieku. W latach 1464-1480 należała do jego ojca. Na początku XIX wieku dom został przebudowany. Zlikwidowano wtedy pierwotny układ wnętrz, a fasadę pozbawioną szczytu pokryto tynkiem. Dopiero podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 1960-1963 zrekonstruowano późnogotycki wystrój fasady i poprzedni układ pomieszczeń. W znacznie lepszym stanie zachowała się sąsiednia kamienica pod numerem 15. Dzięki pracom budowlano-konserwatorskim przeprowadzonym na początku lat 70.  XX wieku udało się przywrócić jej efektowny kształt fasady z XIV stulecia. W podziemiach odkryto relikty XIII-wiecznej zabudowy drewnianej. Piwnice wraz z fragmentami ścian bocznych datuje się na XIV wiek. W XV wieku z kolei ukształtowana została bryła budynku, ozdobiona dekoracyjną fasadą. Układ pomieszczeń w budynku głównym i zabudowa podwórza powstały w trakcie przebudowy pod koniec XVI wieku. W następnych stuleciach wprowadzone zostały jednak pewne zmiany.
W XVII wieku w dużej sieni wbudowano izdebki drewniane z dekoracją typową dla tego okresu. Później jeszcze wymieniono schody w sieni i nadano jej nową polichromię. Wartym uwagi jest fakt, że w XIX wieku budynek zaczął stopniowo zmieniać swój charakter z kamienicy zamieszkiwanej i użytkowanej przez jedną rodzinę kupiecką w wielorodzinną kamienicę przeznaczoną wyłącznie do funkcji mieszkaniowych. Dopiero w wyniku wspomnianych już prac konserwatorskich w przeprowadzonych w latach 1971-1972 kamienica odzyskała dawną urodę. Obchody jubileuszu kopernikowskiego stały się dobrą okazją do połączenia obydwu kamienic i poszerzenia tym samym siedziby oddziału Muzeum Okręgowego w Toruniu. Dom Mikołaj Kopernika prezentuje sylwetkę i dokonania wielkiego uczonego. W oficynach znajdują się bądź też organizowane są wystawy i imprezy o tematyce kopernikańskiej lub dotyczące astronomii. Natomiast w piwnicy oglądać można stałą ekspozycję „Świat toruńskiego piernika". Oglądający wystawę mogą uczestniczyć także w zajęciach połączonych z wypiekiem pierników kształtowanych w kopiach historycznych form.

       Zadaniem całości modernizacji przy obiektach będących własnością Muzeum Okręgowego jest poprawa stanu budynków pełniących funkcje muzealne, jak również zwiększenie bezpieczeństwa osób zwiedzających oraz ekspozycji, co w konsekwencji ma obniżyć wydatki na ich konserwację.


Bibliografia:

K. Suwała, W. Woźniak, P. Prewysz-Kwinto i in., Studium wykonalności dla projektu „Toruńska Starówka - ochrona i konserwacja dziedzictwa kulturowego UNESCO", mps, Toruń 2009.

M. i E. Gąsiorowscy, Toruń - przewodnik po mieście, Warszawa 1965.

B. Mansfeld, Toruń i okolice. Przewodnik, Warszawa 1977.

A. Męczyńska, Przewodnik po muzeach Ziemi Toruńskiej, Gdańsk 1984.

Inne materiały:

http://www.muzeum.torun.pl/portal.php?aid=1200567170478f338294865, dostęp z 3.11.2010 r.

http://www.muzeum.torun.pl/portal.php?aid=1200567144478f3368653f2, dostęp z  4.11.2010 r.

 

stopka
Strona główna  |  O projekcie  |  Informacje  |  Partnerzy projektu  |  Obiekty  |  Galeria  |  Faq  |  Kontakt